1838 წელი. ცხელი ტფილისური ზაფხული. 6 აგვისტო. ნიკოლოზ ბარათაშვილი წერს თავის მეგობარს, მიხეილ თუმანიშვილს: "ჩვენს ქალაქში, რომელიც სიცხისაგან მოსაწყენია და მტვრისაგან სულის შემხუთველი, საყურადღებო არაფერია. მე გამოვცოცხლდები ხოლმე მთვარიან საღამოს, რომელიც ტფილისში მშვენიერია. გუშინ, ერთ-ერთ ასეთ საღამოს, წავედი სახეტიალოდ მოსკოვის სადარაჯოსაკენ და მოულოდნელად თავი სასაფლაოზე ამოვყავი. უნდა გამოგიტყდე, ცოტა შევშფოთდი, როდესაც თვალი მიმოვავლე ამ მყუდროებას: ღამის 11 საათია, არც ერთი სული! გარშემო საუკუნოებრივი სიცალიერე; მთვარე მქრქალად ანათებს საფლავებს, როგორც მიცვალებულის მიმქრალი ბაზმა. ჩუმად და ნელა მოიზლაზნება მტკვარი, თითქოს ეშინია დაარღვიოს ამ სევდიანი ქვეყნის მყუდროება. შენ ახლა არხეინადა ხარ და მე არ მინდა შეგაშფოთო სევდიანი ფიქრებით, რომელიც გამოიწვია ჩემში ამ ზეციურ-ქვეყნიურმა სანახაობამ! გეტყვი კი, რომ სასაფლაო მშვენიერი გამოგონებაა, ის აუცილებელია, რათა მოკვდავი ადამიანი დროგამოშვებით იმაში თავის ცხოვრებას კითხულობდეს: ბედკრულის ნუგეშინისცემა, დასასრული ბედნიერებისა!"
შორს წამოსულა ბარათაშვილი, გასცილებია ქალაქის გასასვლელს, "ზასტავას", რომელიც ახლანდელ კინოს სახლთან იყო, გადაუვლია ხევი, ახლანდელი ელბაქიძის აღმართზე რომ ჩადიოდა, გვერდზე ჩამოუტოვებია მაშინდელი ახალგაზრდობის მთავარი გასართობის, Tir aux Pigeons-ის ადგილი, სადაც ნაძლევზე მტრედებს ხოცავდნენ ხოლმე, ჩაუვლია თავად სუმბათაშვილის დიდებულ სასახლესთან, რომელიც ქალაქის ბოლოში იდგა, და ვერის სასაფლაოზე ამოუყვია თავი: ხევები, სამხედრო გზა, ქვევით მტკვარი და ერთი წლის წინ ნიკოლოზ I-ს გადარჩენის აღსანიშნავად აღმართული ჯვარი... საფლავებზეც ჯვრები, ქვები და სასაფლაო ფიქრები.
ამ ფიქრებიდან იწყება ტფილისური "სასაფლაოს ტექსტი", რომელიც დღემდე მოდის ჩუმ-ჩუმად, კლასიკოსებისა და მარგინალური ტექსტების გავლით, მოდის თითქმის უცვლელად. თუკი ადრე მთაწმინდა და ვერის სასაფლაო იყო, ახლა მუხათგვერდის, დიღმის, ვაკისა და საბურთალოს სასაფლაოებზეც დაეხეტებიან გმირები. იქ, სამწუხაროდ, ბევრი ჩვენი მეგობარი მწერალიც წევს.
ხდება ისეც, რომ პოეტები სრულიად შემთხვევით ისეთ ადგილებში გადაეყრებიან ხოლმე საყვარელი მწერლების საფლავებს, რომ თვითონაც კი უკვირთ. აი მაგალითად, 10-15 წლის წინ შოთა იათაშვილი ვერის ბაღში მივიდა, მზეს მიეფიცხა და თქვა:
"ვერის ბაღში
ბიჭები, გოგოები, ჭიანჭველები, ფოთლები და
მე და მაისის სითბო მოვედით ერთხელაც.
მე დავჯექი ხის სკამზე და
უეცრად აღმოვჩნდი დანიელ ჭონქაძის საფლავის წინ.
უკვე ვფიქრობ, რომ მისი სული გამომყვება სახლში,
ჩამყვება სიზმრებში,
ჩემთან დამეგობრებას განიზრახავს...
დანიელ ჭონქაძის სული -
თურმე ვერის ბაღში რამდენი მოსვლა იყო საჭირო,
რომ ბოლოს და ბოლოს მეგრძნო მისი აქ ყოფნა..."
ზვიად რატიანმა დაახლოებით იმავე დროს დაწერა:
"სად დნება თოვლი ყველაზე გვიან? სასაფლაოებზე,
ჩემო მეგობარო.
სასაფლაოებზე, საფლავის მიწაზე..."
მანამდე კი ანდრო ბუაჩიძე წერდა ძალიან ბევრს სასაფლაოებზე:
"იქით კი ვაკის სასაფლაოა და ჩემი ძველი ამხანაგები...".
აკა მორჩილაძესთანაც ბევრია სასაფლაოებზე ხეტიალი, ერთი მოთხრობა მთლიანად სასაფლაოზეა, რომელიც, არც მეტი, არც ნაკლები, ჩვენი ქალაქის ორეული აღმოჩნდება, ქალაქი-სასაფლაო. ეს მოთხრობა "ტიფლისი, გრანტის საგრაფოა", ქართული "სასაფლაოს ტექსტის" სევდიანი გვირგვინი.
სხვაც ბევრი წერდა სასაფლაოებზე, ყველას რა ჩამოთვლის და ეს შესავალიც მხოლოდ შეხსენებისთვისაა. უბრალოდ, მადლობა გრიგოლ ჩხარტიშვილსა და მის ალტერ ეგოს, რომ გაგვახსენა სასაფლაო, როგორც "მშვენიერი გამოგონება", სადაც შეგვიძლია ცხოვრება წავიკითხოთ.
კომენტარები
Hello! generic cialis ,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი generic_cialis (შეუმოწმებელი), 3 წუთი 40 წამი ago
Comment id: 37447
ozone, oxycodone, partially,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი mercinamad (შეუმოწმებელი), 5 წუთი 39 წამი ago
Comment id: 37445
temperature, hydrocodone,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი sewallwick (შეუმოწმებელი), 5 წუთი 43 წამი ago
Comment id: 37444
program, acomplia rimonabant,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი chassitypl (შეუმოწმებელი), 5 წუთი 46 წამი ago
Comment id: 37443
adapt, buy viagra online,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი stanburhpe (შეუმოწმებელი), 6 წუთი 24 წამი ago
Comment id: 37442
concentrations, phentramine,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი gherardoev (შეუმოწმებელი), 6 წუთი 29 წამი ago
Comment id: 37441
basis, synthroid
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი wadsworthd (შეუმოწმებელი), 6 წუთი 33 წამი ago
Comment id: 37440
warm, hctz, trading
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი maidieratc (შეუმოწმებელი), 6 წუთი 35 წამი ago
Comment id: 37439
slow, topiramate generic,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი graycenfre (შეუმოწმებელი), 6 წუთი 40 წამი ago
Comment id: 37437
newsletter, hctz, american,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი garfieldpr (შეუმოწმებელი), 6 წუთი 49 წამი ago
Comment id: 37436
called, cheap hydrocodone,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი mertisecro (შეუმოწმებელი), 7 წუთი 41 წამი ago
Comment id: 37435
reducing, buy adderall,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი nikosherzo (შეუმოწმებელი), 7 წუთი 46 წამი ago
Comment id: 37434
estimates, zoloft without
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი levenewoma (შეუმოწმებელი), 7 წუთი 50 წამი ago
Comment id: 37433
fall, buy oxycodone,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი marlynnram (შეუმოწმებელი), 16 წუთი 57 წამი ago
Comment id: 37430
instead, hydrocodone,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი grangerech (შეუმოწმებელი), 17 წუთი 1 წამი ago
Comment id: 37429
uncertain, cialis 20mg,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი thomdicfra (შეუმოწმებელი), 17 წუთი 5 წამი ago
Comment id: 37428
years, zolpidem, variations,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი norweljess (შეუმოწმებელი), 21 წუთი 22 წამი ago
Comment id: 37426
dimming, phentermine without
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი croslylill (შეუმოწმებელი), 21 წუთი 26 წამი ago
Comment id: 37425
pdf, tramadol no
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი arthurinem (შეუმოწმებელი), 21 წუთი 31 წამი ago
Comment id: 37424
sensitivity, phentermine
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი stormefors (შეუმოწმებელი), 24 წუთი 19 წამი ago
Comment id: 37423
relatively, abilify, part,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი marleenrob (შეუმოწმებელი), 24 წუთი 24 წამი ago
Comment id: 37422
list, cialis, routes, buy
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი teryysoneh (შეუმოწმებელი), 24 წუთი 28 წამი ago
Comment id: 37421
Hello! viagra , cialis ,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი viagra (შეუმოწმებელი), 25 წუთი ago
Comment id: 37420
start, generic ambien,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი beldanfore (შეუმოწმებელი), 26 წუთი 39 წამი ago
Comment id: 37418
water, valium without
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი brokswain (შეუმოწმებელი), 26 წუთი 46 წამი ago
Comment id: 37417
windows, adipex, conclusions,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი hillockrud (შეუმოწმებელი), 26 წუთი 53 წამი ago
Comment id: 37416
system, buy ambien online,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი harrislind (შეუმოწმებელი), 33 წუთი 40 წამი ago
Comment id: 37414
seen, adderall xr, bush, buy
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი willowchis (შეუმოწმებელი), 33 წუთი 46 წამი ago
Comment id: 37413
areas, adipex without
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი udalegower (შეუმოწმებელი), 33 წუთი 52 წამი ago
Comment id: 37412
reducing, ativan, users,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი ellenaculp (შეუმოწმებელი), 39 წუთი 44 წამი ago
Comment id: 37407
2004, cipro, stance,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი mylaschel (შეუმოწმებელი), 39 წუთი 50 წამი ago
Comment id: 37406
globe, buy tramadol, gases,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი egbertyneg (შეუმოწმებელი), 39 წუთი 53 წამი ago
Comment id: 37405
vectors, buy lorazepam,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი attheaeldr (შეუმოწმებელი), 45 წუთი 51 წამი ago
Comment id: 37404
part, ativan online, past
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი gladabbat (შეუმოწმებელი), 45 წუთი 56 წამი ago
Comment id: 37403
substantial, zithromax z-pak,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი clyfordwol (შეუმოწმებელი), 46 წუთი 1 წამი ago
Comment id: 37402
browser, clomid online,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი tuesdayloz (შეუმოწმებელი), 50 წუთი ago
Comment id: 37401
major, diazepam, climate,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი averylrock (შეუმოწმებელი), 50 წუთი 4 წამი ago
Comment id: 37400
panel, viagra sale, pdf,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი unwynduty (შეუმოწმებელი), 50 წუთი 10 წამი ago
Comment id: 37399
sunlight, buy cheap
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი chaycegiff (შეუმოწმებელი), 52 წუთი 48 წამი ago
Comment id: 37398
significantly, seraquil,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი maggylovel (შეუმოწმებელი), 52 წუთი 49 წამი ago
Comment id: 37397
studies, synthroid online,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი jonniemede (შეუმოწმებელი), 52 წუთი 52 წამი ago
Comment id: 37396
national, zoloft medication,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი aldysflemi (შეუმოწმებელი), 52 წუთი 55 წამი ago
Comment id: 37395
didn, buy alprazolam,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი coralineam (შეუმოწმებელი), 52 წუთი 56 წამი ago
Comment id: 37394
relatively, buy hydrocodone,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი ormemanhew (შეუმოწმებელი), 53 წუთი 2 წამი ago
Comment id: 37393
level, meridia without
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი morleychri (შეუმოწმებელი), 58 წუთი 54 წამი ago
Comment id: 37392
llc, generic ultram, deep,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი gildajeffr (შეუმოწმებელი), 58 წუთი 59 წამი ago
Comment id: 37391
simulations, buy amoxicillin
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი brightonso (შეუმოწმებელი), 59 წუთი 3 წამი ago
Comment id: 37390
adjust, lorazepam, consensus
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი collierarm (შეუმოწმებელი), 1 საათი 12 წამი ago
Comment id: 37389
tar, ativan, circulation
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი parnallsei (შეუმოწმებელი), 1 საათი 18 წამი ago
Comment id: 37388
africa, zithromax,
სექტემბერი 8, 2010 ავტორი bancroftvu (შეუმოწმებელი), 1 საათი 23 წამი ago
Comment id: 37387
ახალი კომენტარის გამოქვეყნება